اگر تازه به اتریش آمدهاید، یکی از اولین چیزهایی که باید بشناسید بیمه درمانی و کارت e-card است. این کارت در عمل برای بخش بزرگی از خدمات پزشکی روزمره لازم است؛ از مراجعه به پزشک گرفته تا دریافت نسخه و بعضی خدمات درمانی دیگر.
e-card چیست و چه کاربردی دارد؟
e-card کارت بیمه اجتماعی اتریش است. روی این کارت نام، تاریخ تولد و شماره بیمه ثبت میشود، اما اطلاعات پزشکی شما روی خود کارت ذخیره نمیشود. پشت کارت هم «کارت اروپایی بیمه درمانی» یا EKVK قرار دارد. صدور خود کارت رایگان است، اما برای بعضی بیمهشدهها یک service fee سالانه جداگانه وجود دارد.
معنی واژهها: Sozialversicherung = بیمه اجتماعی، EKVK = کارت اروپایی بیمه درمانی
از سال ۲۰۲۰ به بعد، e-cardهای جدید یا تعویضشده برای افراد بالای ۱۴ سال با عکس صادر میشوند. برای کودکان زیر ۱۴ سال کارت بدون عکس است.
بیمه درمانی شما معمولاً زیر کدام نهاد است؟
در ساختار رسمی بیمه درمانی اتریش، سه نهاد اصلی معرفی میشوند: ÖGK، SVS و BVAEB. یعنی شما بسته به وضعیت کاری و شغلیتان معمولاً با یکی از این سه نهاد طرف هستید.
معنی واژهها: ÖGK = بیمه سلامت اتریش، SVS = بیمه خویشفرماها، BVAEB = بیمه کارکنان دولتی، راهآهن و برخی گروههای خاص
وقتی مریض میشوید، دقیقاً چه کار باید بکنید؟
در هر مراجعه به پزشک، باید e-card خود را نشان بدهید. اگر کارت همراهتان نباشد، پزشک یا مطب در بعضی موارد میتواند با وارد کردن دستی شماره بیمه، وضعیت بیمه شما را بررسی کند. بعضی مطبها هم ممکن است تا زمان ارائه کارت، مبلغی را بهصورت ودیعه بگیرند که بعداً برگردانده میشود.
در عمل، برای شروع معمولاً مراجعه به پزشک عمومی انتخاب خوبی است، مخصوصاً وقتی هنوز دقیق نمیدانید باید پیش چه تخصصی بروید. اگر هم از همان ابتدا دنبال پزشک فارسیزبان هستید، برای مشاهده لیست پزشکان ایرانی در وین میتوانید به صفحه دایرکتوری مربوط در ویتران مراجعه کنید.
معنی واژهها: Hausarzt = پزشک عمومی یا پزشک خانواده، Ordination = مطب
آیا برای متخصص حتماً معرفینامه لازم است؟
نه همیشه. در اتریش در خیلی از موارد میتوانید با e-card مستقیماً به پزشک متخصص مراجعه کنید و لزوماً نیازی به معرفینامه ندارید. اما برای بعضی خدمات مثل رادیولوژی، سیتی، بعضی آزمایشها یا برخی خدمات تخصصی، معمولاً Zuweisung یا ارجاع لازم میشود. معرفینامه یا ارجاع هم از تاریخ صدور معمولاً سه ماه اعتبار دارد.
معنی واژهها: Facharzt = پزشک متخصص، Überweisung = معرفینامه، Zuweisung = ارجاع برای بررسی یا آزمایش، Einweisung = معرفی برای بستری در بیمارستان
فرق Kassenarzt، Wahlarzt و Privatarzt چیست؟
این بخش خیلی مهم است، چون خیلی از ایرانیها در ماههای اول تفاوت این سه مدل را نمیدانند و بعداً از هزینهها غافلگیر میشوند. در مطبهای Kassenarzt یا پزشک طرف قرارداد بیمه، هزینه خدمات درمانی معمولاً مستقیم با بیمه تسویه میشود و بیمار یا چیزی نمیپردازد یا فقط یک سهم اندک یا Selbstbehalt دارد.
Wahlarzt یعنی پزشکی که قرارداد مستقیم با بیمه ندارد. در این حالت شما اول هزینه را کامل پرداخت میکنید و بعد میتوانید برای بازپرداخت بخشی از مبلغ اقدام کنید. نکته مهم این است که بازپرداخت معمولاً بر اساس ۸۰ درصد تعرفهای است که بیمه برای پزشک قراردادی همان خدمت میپردازد، نه ۸۰ درصد از کل فاکتور شما. برای همین در عمل خیلی وقتها مبلغ برگشتی کمتر از چیزی است که بیمار انتظار دارد.
مثلاً اگر یک ویزیت Wahlarzt برای شما ۱۸۰ یورو تمام شود، ولی تعرفه قابلمحاسبه بیمه برای همان خدمت ۹۰ یورو باشد، بازپرداخت حدود ۷۲ یورو میشود، نه ۱۴۴ یورو. این فقط یک مثال ساده برای فهم شیوه محاسبه است. اگر هم پیش Privatarzt بروید، هزینه درمان اصولاً کاملاً بر عهده خودتان است.
معنی واژهها: Kassenarzt = پزشک طرف قرارداد بیمه، Wahlarzt = پزشک غیرقراردادی، Privatarzt = پزشک خصوصی، Selbstbehalt = سهم پرداختی بیمار
e-card و خدمات درمانی چقدر هزینه دارند؟
خود e-card رایگان صادر میشود، اما طبق اطلاعات رسمی، service fee این کارت برای سال ۲۰۲۶ برابر با ۲۵ یورو است و معمولاً از طرف کارفرما دریافت میشود. این مبلغ برای اعضای خانوادهای که بهصورت تبعی بیمه هستند دریافت نمیشود. همچنین بعضی گروهها از این مبلغ معافاند، از جمله کسانی که از Rezeptgebühr معاف شدهاند.
معنی واژهها: Serviceentgelt = هزینه خدمات سالانه کارت، Mitversicherung = بیمه تبعی یا وابسته، Rezeptgebühr = هزینه نسخه
دارو و نسخه در اتریش چطور حساب میشود؟
اگر پزشک برای شما دارو تجویز کند، معمولاً هنگام دریافت دارو از داروخانه باید Rezeptgebühr بپردازید. این مبلغ از ۱ ژانویه ۲۰۲۶ برابر با ۷.۵۵ یورو برای هر بسته دارویی است. اگر در طول سال مجموع این هزینه به ۲ درصد درآمد خالص سالانه شما برسد، برای بقیه همان سال بهصورت خودکار از پرداخت Rezeptgebühr معاف میشوید. البته برای کسانی که از ابتدا معاف نیستند، یک حداقل هم در نظر گرفته شده و باید دستکم ۴۱ بار این مبلغ را پرداخت کرده باشند تا سقف ۲ درصدی اعمال شود.
اگر برای ترجمه نسخه، مدارک پزشکی یا همراهی اداری نیاز به کمک فارسیزبان داشته باشید، میشود خیلی طبیعی کاربر را به صفحه مترجمان یا خدمات تخصصی ویتران هدایت کرد.
اگر e-card را گم کنید چه میشود؟
اگر کارت را گم کردید، دزدیده شد یا آسیب دید، باید موضوع را سریع به بیمه اجتماعی اطلاع بدهید. کارت جدید رایگان صادر میشود. اگر قبل از رسیدن کارت جدید نیاز به پزشک داشته باشید، همچنان امکان درمان وجود دارد، بهشرطی که شماره بیمه شما قابل بررسی باشد. شماره رسمی سرویس e-card هم 050 124 33 11 است.
چه زمانی با ۱۴۵۰، ۱۴۱ یا ۱۴۴ تماس بگیرید؟
اگر وضعیت شما اورژانسی نیست اما نمیدانید باید به پزشک مراجعه کنید، صبر کنید، یا به مرکز درمانی خاصی بروید، شماره ۱۴۵۰ برای مشاوره سلامت تلفنی است. اگر به پزشک کشیک نیاز دارید، ۱۴۱ کاربرد دارد. در وضعیت اورژانسی باید با ۱۴۴ تماس بگیرید و شماره اضطراری عمومی اروپا هم ۱۱۲ است.
معنی واژهها: Gesundheitsberatung = مشاوره سلامت، Ärztenotdienst = پزشک کشیک، Rettung = اورژانس
چند نکته کاربردی برای ایرانیهای ساکن اتریش
اول از همه، شماره بیمهتان را جایی امن ذخیره کنید. اگر یک روز کارت همراهتان نبود، همین شماره میتواند کارتان را جلو بیندازد.
دوم، قبل از گرفتن وقت از Wahlarzt حتماً بپرسید آیا هزینه قابل بازپرداخت است یا نه، و اگر بله، حدوداً چقدر. خیلیها فکر میکنند هر فاکتور خصوصی را بیمه تقریباً کامل برمیگرداند، در حالی که اینطور نیست.
سوم، فاکتور، رسید پرداخت و Befund را نگه دارید. اگر بعداً برای بازپرداخت، ادامه درمان یا مراجعه به پزشک دیگر نیاز پیدا کنید، همین مدارک خیلی به دردتان میخورند.
معنی واژهها: Befund = گزارش یا نتیجه پزشکی، Honorarnote = فاکتور پزشکی
جمعبندی
برای زندگی در اتریش، شناخت e-card فقط یک موضوع اداری نیست؛ بخشی از مدیریت درست سلامتی و هزینههای درمانی شماست. اگر بدانید چه زمانی باید به Kassenarzt بروید، چه زمانی Wahlarzt انتخاب مناسبی است، و در چه شرایطی باید با ۱۴۵۰ یا ۱۴۴ تماس بگیرید، هم سریعتر به درمان میرسید و هم هزینه کمتری پرداخت میکنید.
